1. செங்கோட்டை அல்லது லால் கிலா ( ஹிந்துஸ்தானி) என்பது இந்தியாவின் டெல்லியின் பழைய டெல்லி சுற்றுப்புறத்தில் உள்ள ஒரு வரலாற்று கோட்டை ஆகும்.
2. இது வரலாற்று ரீதியாக முகலாய பேரரசர்களின் முக்கிய வசிப்பிடமாக செயல்பட்டது.
3. பேரரசர் ஷாஜஹான் தனது தலைநகரை ஆக்ராவிலிருந்து டெல்லிக்கு மாற்ற முடிவு செய்தபோது, 1638 ஆம் ஆண்டு மே 12 ஆம் தேதி செங்கோட்டையை நிர்மாணித்தார்.
4. முதலில் சிவப்பு மற்றும் வெள்ளை, அதன் வடிவமைப்பு கட்டிடக் கலைஞர் உஸ்தாத் அஹ்மத் லஹோரிக்கு வழங்கப்பட்டது.
5. அவர் தாஜ்மஹாலைக் கட்டினார் . ஷாஜகானின் கீழ் முகலாய கட்டிடக்கலையின் உச்சத்தை இந்த கோட்டை பிரதிபலிக்கிறது மற்றும் பாரசீக அரண்மனை கட்டிடக்கலையை இந்திய மரபுகளுடன் இணைக்கிறது.
6. செங்கோட்டைக்கு இரண்டு பிரதான நுழைவாயில்கள் உள்ளன. ஒன்று லாகூர் நுழைவாயில் மற்றொன்று டெல்லி நுழைவாயில்.
7. இரண்டாம் அக்பர் ஆட்சிகாலத்தில் செங்கோட்டையை பார்வையிட வந்த பிஷப் ஹீபர், “நான் பார்த்ததிலேயே சிறந்த நுழைவாயில் மற்றும் நடைக்கூடம் இதுதான்” என்று லாகூர் நுழைவாயிலை குறிப்பிட்டுள்ளார்.
8. ஔரங்கசிப் காலகட்டத்தின் போது (1658-1707), அனைத்து பிரதான நுழைவுவாயில்களுக்கு முன்பும் 10.5 மீட்டர் உயரம் கொண்ட பாதுகாப்பு அரண்கள் அமைக்கப்பட்டன.
9. கோட்டையை மணமகளாக்கி, அந்த முகத்திற்கு முக்காடு அணிந்திருக்கிறாய் என்று ஆக்ராவில் சிறையில் இருந்த ஷாஜகான், தன் மகன் ஔரங்கசிப்பிற்கு, இந்த பாதுகாப்பு அரண்கள் அமைக்கப்பட்டது குறித்து கடிதம் எழுதியதாக கூறப்படுகிறது.
10. 1739 இல் மொகலாயப் பேரரசின் மீது நாதர் ஷா படையெடுத்தபோது கோட்டை அதன் கலைப் படைப்புகள் மற்றும் நகைகள் கொள்ளையடிக்கப்பட்டது.
11. 1857 ஆம் ஆண்டு இந்தியக் கிளர்ச்சியைத் தொடர்ந்து கோட்டையின் பெரும்பாலான பளிங்கு கட்டமைப்புகள் பின்னர் ஆங்கிலேயர்களால் இடிக்கப்பட்டன.
12. கோட்டையின் தற்காப்புச் சுவர்கள் பெரிய அளவில் சேதமடையாமல் இருந்தன, மேலும் கோட்டை பின்னர் காரிஸனாகப் பயன்படுத்தப்பட்டது .
13. ஆகஸ்ட் 15 , 1947 அன்று, இந்தியாவின் முதல் பிரதமர் ஜவஹர்லால் நேரு லாஹோரி கேட் மீது இந்தியக் கொடியை உயர்த்தினார் . ஒவ்வொரு ஆண்டும் இந்தியாவின் சுதந்திர தினத்தன்று (ஆகஸ்ட் 15), கோட்டையின் பிரதான வாயிலில் பிரதமர் இந்திய மூவர்ணக் கொடியை ஏற்றி, அதன் அரண்களில் இருந்து இந்திய இராணுவ சிக்னல்களின் பொது முகவரி அமைப்பு மூலம் தேசிய அளவில் ஒளிபரப்பு உரையை நிகழ்த்துவார் .
14. செங்கோட்டை வளாகத்தின் ஒரு பகுதியாக 2007 இல் செங்கோட்டை யுனெஸ்கோவின் உலக பாரம்பரிய தளமாக அறிவிக்கப்பட்டது